2009 жылдан бүгінгі күнге дейін сіздер қол қойған 3 ұжымдық хаттар Үкіметке жолданыпты. Бұл хаттарыңызда соңғы 10 жылда Қазақстанның ботаника ғылымы дүниежүзілік ғылыми қауымдастық мойындаған келелі ғылыми жетістіктерін әлсіретіп алғанына және Ботаника және фитоинтродукция институтындағы келеңсіз жағдайларға алаңдаушылық білдіріпсіздер.

Ғылым докторлары, профессорлар – Б.С. Сәрсенбаевқа, А.М. Нурушеваға, М.А. Алтаевқа, А.У. Исаеваға,
У.А. Жумашевқа, Р.Ә. Мирзадиновке,
А.А. Алимбековке;
Ғылым кандидаттары, PhD, профессорлар мен доценттер–
Д.З. Абдильдинаға, У.К. Джетигеноваға,
А.Б. Бегеновке, А.А. Аметовке,
А.Т. Қуатбаевқа, Б. Тыныбековке,
С.Б. Амановқа, Т.С. Байкабуловқа,
К.И. Утебековке, Х.К. Қыдырбаеваға,
Т.И. Ормановқа, Е.Н. Тастановқа,
А.Ж. Нарибайға, Г.Т. Борисбаеваға,
А.Е. Сихымбаевқа, Б.А. Ахметовке,
А.Р. Кулакеевке, А. Сапарбековке,
С.М. Сихимбаеваға, К.К. Шуткибаевқа,
С.Л. Дүйсенбековке, К.Л. Мусаевқа,
С.Т. Назарбековаға, Қ. Үсенге,
С.С. Түгелбаеваға, А.С. Нұрмахановаға,
Е.Б. Исаевқа, Г.И. Елибаеваға,
А.К. Жылқыбаевқа, С. Насридиновқа,
Р.У. Мамыковаға, Д.Т. Алимбаевқа,
М.А. Жигитековаға, Ш.А. Жумабаевқа,
Ү.Е. Айтбаевқа, А.А. Исабаеваға,
К.И. Шалабаевқа, Д.К. Байжигитовке,
М.Б. Жақыбаевқа, Б.К. Есимовке;
Магистрлер, ғылыми қызметкерлер, ЖОО оқытушылары –
И.Т. Отрадныхқа, И.А. Съединаға
А.Ж. Чилдибаеваға, Е.А. Абдыкалыковқа,
С.Б. Мамбетовке, Д. Тағайбековаға,
Г.А. Абсаттарға, Г.А. Кемельбековаға,
Ч.Ж. Алдасугуроваға, К.Т. Курмановаға,
С.С. Алагозоваға, А.Б. Ахметоваға,
Б.С. Түймебаеваға, Г. Палмановаға,
Г.Б. Есембековаға, Б.М. Избаеваға,
У.И. Махановаға, П.Е. Сапарбековаға,
Н.Ш. Есмаханға, Г.Ш. Төрегелдіге,
Ж.Ш. Рахымбердиеваға.

Көшірмесі: ҚР Білім және ғылым министрі
А.К. Аймағамбетов мырзаға


Құрметті әріптестер!


2009 жылдан бүгінгі күнге дейін сіздер қол қойған 3 ұжымдық хаттар Үкіметке жолданыпты. Бұл хаттарыңызда соңғы 10 жылда Қазақстанның ботаника ғылымы дүниежүзілік ғылыми қауымдастық мойындаған келелі ғылыми жетістіктерін әлсіретіп алғанына және Ботаника және фитоинтродукция институтындағы келеңсіз жағдайларға алаңдаушылық білдіріпсіздер.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым экс-министрі Ж.Қ. Түймебаевқа (2009 ж), ҚР экс-Премьер Министрі Б.Ә. Сағынтаевқа (2017 ж) және Ғылым комитетінің экс-төрағасы Б.С. Әбдірәсіловке (2018 ж) жолдаған хаттарыңызда Ботаника және фитоинтродукция институтының басшылығына мені ұсынып, ҚАЗАҚТЫҢ ботаника ғылымының сапасын көтереді деп, ботаника ғылымына жаңа серпін беретін ғалымдар буынын топтастырады деп сенім білдіргенсіздер. Оған менің ризашылығым шексіз, алғысым көл-көсір.

Осы жылдар ішінде мен сіздер көтерген мәселелерге арналған 70-тен аса мақалалар мен посттар, интервью-сұхбаттар мен комментарийлерді БАҚ беттерінде, әлеуметтік желілерде жариялаппын. Қазақ ботаникасының абыройы мен намысы үшін күрестер мен пікірталастарда мен сіздермен бірге болғаныма қуаныштымын, шүкіршілік етемін.

Атамыз Бауыржан Момышұлының «Тәртіпсіз ел болмайды, тәртіпке бағынған құл болмайды» деген қағида-өсиетін негізге алып, осы жылдары мен Ботаника және фитоинтродакция институты басшылығына жарияланған конкурстарға 4 (төрт) рет қатыстым. Конкурстық комиссияларда өткен талқылаулар кезінде қалыптасқан жағдайды ашық айтудан жалықпадым, шешу жолдарын ұсындым.

Бірақ, конкурстарда Ботаника ғылымын осы жағдайға алып келген жаққа жеңіс туын ұстатып жібере берді. Ал қазір сол Ботаника және фитоинтродукция институтын басқа Министірліктің құрамына беріп жіберді. Сөйтіп, ҚАЗАҚтың ботаника ғылымы «бассыз» қалды десе де болады. Сонымен, Біз ұлттық, жеңіліс таптық.

Ал енді «бассыз» қалған ҚАЗАҚТЫҢ ботаника ғылымы ұтты ма? Егер ұтқан болса, не ұтты? ҚР БҒМ-нің құрамында екі ботаникалық ғылыми кәсіпорын – Маңғышлақ эксперименттік ботаникалық бағы және Алтай ботаникалық бағы қалды. Бұл кәсіпорындардың жарғыларында оларға тек аумақтық (регионалдық) мәселелермен айналысу бекітілген, яғни «ұлттық деңгейдегі ботаникалық мәселелердің талқыланып, таразыланып шешілуі қалай болар екен?» – деген сұрақтың басы ашық тұр.

Өкінішке орай, ҚР БҒМ Ғылым комитеті – мен Заң аясында Ботаника ғылымы туралы, оның тағдыры мен болашағы туралы пікір алмасып, ашық әңгіме жасау мүмкін болмады. Менің жазған хаттарым мен Сіздердің ұжымдық хаттарыңызға дені дұрыс, жібі түзу, ақылға қонарлық жауап бермегені осының айғағы болса керек.

Өздеріңізге белгілі, қазақстандық эволюционист – ботаник-ғалым, профессор М.С. Байтенов: «Мәселені шешпейтін адам себебін іздейді, мәселені шешетін адам жолын іздейді», – дейтін. Осы үндеу арқылы Сіздерді ҚАЗАҚ ботаникасының мәселерін шешетін жолын іздеуге шақырамын.

Сондықтан ҚАЗАҚ ботаникасының теориялық, әлеуметтік, қоғамдық мәселелерін қарастыратын Қоғамдық бірлестік немесе ботаниктер қауымдастығын ұйымдастыруды ұсынамын.


Қолдау білдіреді деген сеніммен және құрметпен,
ботаник, биология ғылымдарының докторы, профессор
Аралбай Н.К.